Дали е можно нашата исхрана да се одрази врз нашето тело многу порано отколку што очекуваме? Ново истражување на австралиски научници сугерира дека промената на исхраната може да влијае на одредени показатели за биолошката возраст за само четири недели.
Сепак, постои важна разлика помеѓу она што навистина го покажува студијата и насловите што создаваат впечаток дека сме пронашле начин да се „подмладиме“ за еден месец, едноставно преку исхраната. Учесниците во студијата не станале буквално неколку години помлади. Наместо тоа, кај одредени групи се забележала промена во профилот на биомаркери – збир на показатели што се користат за проценка на биолошката возраст – што одразува како нивната моментална физиолошка состојба се манифестира преку специфични здравствени параметри.
И токму тоа е најинтересниот аспект на студијата.
Што точно истражуваа научниците?
Истражувачи од Универзитетот во Сиднеј следеа 104 лица на возраст од 65 до 75 години. Експериментот траеше четири недели, период во кој оброците се подготвуваа и им се доставуваа на учесниците.
Тие не мораа да бројат калории, ниту да го ограничуваат внесот на храна; можеа да јадат колку што сакаат од доделените менија. Учесниците беа по случаен избор распоредени во четири групи за да се споредат различни соодноси на масти, јаглехидрати и извори на протеини.
Две групи следеа исхрана што вклучуваше храна и од растително и од животинско потекло, додека другите две следеа полувегетаријански режим со значително поголема застапеност на протеини од растително потекло.
Секоја од овие групи дополнително беше поделена врз основа на содржината на масти и јаглехидрати: една варијанта имаше повеќе масти и помалку јаглехидрати, додека другата имаше помалку масти и повеќе јаглехидрати. По четири недели, истражувачите повторно ја проценија биолошката возраст на учесниците.
Најинтересниот резултат не беше таму каде што можеби би очекувале Најизразената промена беше забележана кај групата што консумираше храна и од растително и од животинско потекло, но чија исхрана содржеше помалку масти и повеќе јаглехидрати. Кај оваа група, проценетата биолошка возраст по четири недели беше за околу 3,5 до 4,1 година пониска во споредба со групата што консумираше повеќе масти, во зависност од користениот метод на пресметка.
Но, тука е клучната напомена: тоа не значи дека учесниците навистина станале четири години помлади за само четири недели. Коавторот на студијата, Алистер Сениор, за порталот ScienceAlert објасни дека таквото толкување би било претерување. Попрецизно е да се каже дека, по промената на исхраната, тие покажале профил на специфични биомаркери кои се покарактеристични за помлада личност.
„Повеќе јаглехидрати“ не значи повеќе слатки
Ова е уште еден аспект што може да се занемари доколку наодите од студијата се сведат на едноставната порака дека „повеќе јаглехидрати се добри“.
Исхраната што даде најдобри резултати не се состоеше главно од колачи, слатки, бел леб или рафиниран шеќер. Јаглехидратите главно потекнуваа од интегрални и минимално преработени намирници. Истовремено, групите кај кои беше забележано намалување на проценетата биолошка возраст консумираа повеќе влакна, а помалку масти и протеини од животинско потекло отколку пред почетокот на експериментот.
Научниците сметаат дека количината на заситени масти е едно од можните објаснувања. Разликите во нивниот внес би можеле да бидат еден од факторите што влијаат врз резултатите, иако студијата не може дефинитивно да потврди дека тоа било главната причина за промените.
Што точно значи „биолошка возраст“?
За разлика од хронолошката возраст, која едноставно се пресметува врз основа на датумот на раѓање, биолошката возраст се обидува да ја опише вистинската состојба на телото. Нејзината проценка може да опфати различни параметри: крвен притисок, нивоа на шеќер во крвта, холестерол, инсулин, маркери за воспаление, телесна тежина и обем на струкот.
Во оваа студија беше користен таканаречениот метод на Клемера-Дубал (KDM), кој ги комбинира различните здравствени показатели во единствена проценка на биолошката возраст.
Сепак, проблемот е во тоа што овие параметри можат релативно брзо да се променат. На пример, ако ја промените исхраната, нивоата на шеќер во крвта, крвниот притисок или холестеролот може да реагираат многу пред да може да се каже дека настанала каква било вистинска промена во самиот процес на стареење.
Како резултат на тоа, авторите на студијата оставаат отворено прашање: дали четиринеделната промена во исхраната навистина влијаела врз процесот на стареење, или само ја подобрила моменталната физиолошка состојба на учесниците? Оваа студија не може да даде дефинитивен одговор.
Четири недели не се доволни за опсежни заклучоци
Студијата има и неколку други ограничувања. Пред сè, таа траеше само четири недели и опфати релативно мал број луѓе. Сите учесници беа постари Австралијци – на возраст меѓу 65 и 75 години – кои уште на почетокот на студијата имаа релативно добри физиолошки показатели.
Понатаму, научниците не можеа да утврдат дали промените ќе се задржат откако учесниците ќе престанат да ги консумираат специјално подготвените оброци. Што е уште поважно, не е познато дали овој тип исхрана би можел да влијае на ризикот од болести поврзани со стареењето или на животниот век на долг рок. За такви заклучоци се потребни многу подолги и поопсежни истражувања.
Сепак, резултатите се интересни бидејќи покажуваат колку брзо телото може да реагира на промените во исхраната.
Врз основа на ова истражување, не можеме да тврдиме дека процесот на стареење може да се „врати наназад“ за еден месец. Сепак, можеме да кажеме дека она што го ставаме во чинијата потенцијално може да има многу брзо влијание врз метаболизмот и другите здравствени показатели.
Со други зборови, четири недели можеби не се доволни за да се подмладиме, но се чини дека се доволни за нашето тело да покаже мерливи промени.
Истражувањето е објавено во научното списание Aging Cell.
© Vecer.mk, правата за текстот се на редакцијата
